بهمن ۱۳۹۵

نمونه‌هايی از اولين نقدهای نمايشی در نشريات ايران

پرده بالا می‌رود. آکترها شروع می‌کنند. مهارت آکترها خیلی مایه‌ی تحسین می‌شود. اروپایی‌هایی که در آن‌جا حاضر بودند از مهارت‌ یافتن آکترها در این مدت قلیل خیلی تعریف می‌کردند. به‌اندازه‌ای اعمال و اقوال ایشان طبیعی بود که هیچ نتوانستند فرقی تصور نمایند. در هر مرتبه که پرده می‌افتاد حاضرین دست‌کوبی‌های خیلی شایانی نموده، بسیار تمجید می‌نمودند.

بهمن ۱۳۹۵

از همین اعلان‌ها می‌توان فهمید که در دهه‌های پایانی عصر قاجار، نمایش و تئاتر و صنعت سینما به اوج شکوفایی زمانه‌ی خود رسید. مردمی که بعد از پایین آمدن آفتاب به شب‌نشینی می‌پرداختند، حالا برای دیدن سانس‌های فیلم‌های جدید‌الورود در مقابل سالن‌ها صف می‌‌ایستادند. همین تغییر بود که چهره‌ی جدیدی برای شهر پدید آورد؛ چهره‌ای شبانه که تا پیش از آن وجود نداشت.

دی ۱۳۹۵

نوشته‌ای در انواع و فوايد قصه‌خوانی ازقرن نهم هجری

در قصه‌خوانی قدیم بالقوه در ارائه‌ی قصه فعلیت می‌یافت که کار نقال و قصه‌خوان بود. در نتیجه مستمعين گرچه اغلب قصه‌هايي تكراري مي‌شنيدند و خودشان با زواياي آن آشنا بودند و روايت‌هاي مختلفی از آن را اين‌جا و آن‌جا شنيده بودند، باز هر بار مسحور كلام خوش‌آهنگ نقال قصه‌خوان و صناعت قصه‌گویی او مي‌شدند و در سكوت گوش به كلمات او مي‌سپردند، گويي قصه را براي اولين بار مي‌شنوند.

دی ۱۳۹۵

بخشی از مقدمه‌ی كتاب طرازالاخبار در آداب قصه‌خوان و قصه‌خوان‍ی

تا يك سده پيش شكل آگاهي مردم از قصه‌ها و حماسه‌ها در ايران معمولا از راه نقالي و به صورت شفاهي بود. حضار دورِ کسی كه قصه‌دان بود مي‌نشستند و او با هنر نقالي آن‌ها را به عالَم خيال‌انگيز قصه‌ها مي‌برد. قصه چيزي خفته در واژه‌ها و نقش‌شده بر اوراق كتاب‌ها نبود.

آذر ۱۳۹۵

بخشی از سفرنامه‌ی جهانگرد ايتاليايی درباره‌ی ارامنه‌ی اصفهان

جلفا يا جيولفا، در سه‌كيلومتري اصفهان، نزديك قصبه‌ي گبرها واقع شده است و زاينده‌رود آن را از اصفهان جدا مي‌سازد. اين آبادي ارمني‌نشين در بحبوحه‌ي جنگ‌هاي ايران و عثماني به امر شاه‌عباس بزرگ بنا شده است. طول آن پنج‌ كيلومتر و محيط آن قريب پانزده كيلومتر است. باغ‌هاي سرسبز مفصلي دارد كه از دور چون جنگلي مي‌نمايد.

دی ۱۳۹۵

برشی از متن امیرارسلان نامدار قصه‌ای از نقیب‌الممالک، نقال عهد ناصری

بانو چون داخل خانه‌ی خواجه نعمان شد، کنیزان در برابرش تعظیم کردند، کنیزان یک دست لباس حریر زرین‌طراز حاضر کردند، بانو پوشید و چون سرو آزاد به عمارت رفت و بالای تخت نشست، خود را آراست و غرق دریای دُرّ و گوهر شد. با کنیزان به صحبت مشغول شد که ناگاه سروکله‌ی خواجه نعمان از در داخل شد.

آذر ۱۳۹۵

برش‌هایی از رساله‌ای هزار ساله در باب اصفهان

و وادی زنده‌رود و اصفهان شهری است به‌حقیقت مخصوص به اوفی قسمی از مبادی ایادی الهی. گرمایش نه گرمای جروم که جوش او سموم انگیزد و سرمایش نه سرمای صرود که زمهریر آن تگرگ از دماغ ریزد. مزاج چهارگانه‌ی او متعادل‌الاعتدال، نه چون طبرستان تری از چشمش ساکب و نه چون قهستان خشکی بر لب غالب، نه چون خوارزم و ترکستان کرباسوآسا چشم بر هم دوخته از سرما و نه چون مکران پرستوصفت تا گلو سوخته از گرما.

آبان ۱۳۹۵

گزارش‌های روزنامه‌ی وقایع اتفاقیه از مراسم محرم و صفر در مساجد و تکایای تهران

در این اوقات که ایام عاشورا و هنگام تعزیه‌داری جناب اباعبدالله الحسین علیه آلاف تحیه و ثنا می‌باشد، عموم خلق دارالخلافه‌ی طهران از وضیع و شریف جمیعا در تکایا و مساجد و مجالس مشغول تعزیه‌داری و روضه‌خوانی و حصول دعاگویی به جهت ذات اقدس شهریاری می‌باشند و تا امروز که پنجم عاشورا است صدوپنج مجلس تعزیه و صدوپنجاه مجلس روضه‌خوانی می‌شود.

آذر ۱۳۹۵

ارنست هولتسر آلمانی که هم مهندس بود و هم عکاس، کمی پیش از تخریب بناهای فرسوده‌ی به‌جامانده از دوران صفویان در اصفهان، میان سال‌های ۱۲۵۱ تا ۱۲۷۵ شمسی، بیست سال در اصفهان بود و توانست بخش‌هایی از اصفهان آن عصر را تصویر کند که امروز دیگر از آن‌ها جز نامی بر جای نیست.

آبان ۱۳۹۵

آلبوم تصاوير برخي از روحانيون تهران در روزگار قاجار

آنچه می‌بينيم تصوير تعدادي از علماي مذهبي قاجار است در تهران كه نام‌شان كنار هر تصوير به قلم ناصرالدين‌شاه نگارش شده است. اين علما که در مساجد محله‌های مختلف به ذكر مصيبت و مقتل‌خواني و بازگویی قیام عاشورا و درس‌ها و آموزه‌های آن می‌پرداختند، روزگاري سلسله‌جنبان و عمود خیمه‌ی عزاداری‌های محرم پايتخت بودند.